ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കാൻ ആയുർവേദത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന വിഭാഗമാണ് രസായന ചികിത്സ. ശരീരത്തിന് കരുത്തും മനസ്സിന് ഉന്മേഷവും നൽകുന്നതിനൊപ്പം പ്രായാധിക്യത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാനും ഇത്തരം ഔഷധങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്ന് ആയുർവേദം പറയുന്നു. അത്തരത്തിൽ വർഷങ്ങളായി വിശ്വാസത്തോടെ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത ഔഷധമാണ് ബ്രാഹ്മരസായനം (Braahmarasaayanam).
പേര് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഇത് തലച്ചോറിനോ ഓർമ്മശക്തിക്കോ മാത്രം വേണ്ടിയുള്ള മരുന്നാണെന്ന് പലർക്കും തോന്നാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതിലുപരി ശരീരത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുക, ക്ഷീണം കുറയ്ക്കുക, പ്രതിരോധശേഷി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുക, മാനസിക ഉന്മേഷം വർധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ നിരവധി ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ആയുർവേദത്തിൽ ഇത് ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
ഈ ലേഖനത്തിൽ ബ്രാഹ്മരസായനം എന്താണ്, ഇതിന്റെ പ്രധാന ഗുണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്, ആരൊക്കെ ഉപയോഗിക്കാം, എങ്ങനെ കഴിക്കണം, എന്തൊക്കെ മുൻകരുതലുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ലളിതമായി മനസ്സിലാക്കാം.
ബ്രാഹ്മരസായനം: ഓർമ്മശക്തിക്കും ഉന്മേഷത്തിനും ആയുർവേദം നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ഔഷധക്കൂട്ട്
ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥമായ അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിലെ ഉത്തരം സ്ഥാനം (അധ്യായം 39) അടിസ്ഥാനമാക്കി ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ചേരുവകളെക്കുറിച്ചും ഇതിന്റെ അത്ഭുതകരമായ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിശദമായി അറിയാം.
ബ്രാഹ്മരസായനം - അഷ്ടാംഗഹൃദയം ശ്ലോകങ്ങൾ
പഥ്യാസഹസ്രം ത്രിഗുണധാത്രീഫലസമന്വിതമ് ।
പഞ്ചാനാം പഞ്ചമൂലാനാം സാർദ്ധം പലശതദ്വയമ് ॥ 15 ॥
ജലേ ദശഗുണേ പക്ത്വാ ദശഭാഗസ്ഥിതേ രസേ ।
ആപോഥ്യ കൃത്വാ വ്യസ്ഥീനി വിജയാമലകാന്യഥ ॥ 16 ॥
വിനീയ തസ്മിന്നിര്യൂഹേ യോജയേത് കുഡവാംശകമ് ।
ത്വഗേലാമുസ്തരജനീപിപ്പല്യഗുരുചന്ദനമ് ॥ 17 ॥
മണ്ഡൂകപർണ്ണീകനകശങ്ഖപുഷ്പീവചാപ്ലവമ് ।
യഷ്ട്യാഹ്വയം വിഡങ്ഗം ച ചൂർണ്ണിതം തുലയാധികമ് ॥ 18 ॥
സിതോപലാർദ്ധഭാരം ച പാത്രാണി ത്രീണി സർപ്പിഷഃ ।
ദ്വേ ച തൈലാത് പചേത്സർവ്വം തദഗ്നൗ ലേഹതാം ഗതമ് ॥ 19 ॥
അവതീർണ്ണം ഹിമം യുഞ്ജ്യാദ്ദ്വിഭിഃ ക്ഷൗദ്രശതൈസ്ത്രിഭിഃ ।
തതഃ ഖജേന മഥിതം നിദധ്യാദ്ഘൃതഭാജനേ ॥ 20 ॥
യാ നോപരുന്ധ്യാദാഹാരമേകം മാത്രാസ്യ സാ സ്മൃതാ ।
ഷഷ്ടികഃ പയസാ ചാത്ര ജീർണ്ണേ ഭോജനമിഷ്യതേ ॥ 21 ॥
വൈഖാനസാ ബാലഖില്യാസ്തഥാ ചാന്യേ തപോധനാഃ ।
ബ്രഹ്മണാ വിഹിതം ധന്യമിദം പ്രാശ്യ രസായനമ് ॥ 22 ॥
തന്ദ്രാശ്രമക്ലമവലീപലിതാമയവർജ്ജിതാഃ ।
മേധാസ്മൃതിബലോപേതാ ബഭൂവുരമിതായുഷഃ ॥ 23 ॥
അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിലെ ഈ ശ്ലോകങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മരസായനത്തെക്കുറിച്ച് അറിയേണ്ട പ്രധാന കാര്യങ്ങളെല്ലാം ആചാര്യൻ വളരെ വ്യക്തമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മരസായനം തയ്യാറാക്കുന്ന രീതി, അതിൽ ചേർക്കേണ്ട ഔഷധങ്ങൾ, സേവിക്കേണ്ട വിധം, എത്ര മാത്രയിൽ കഴിക്കണം, ഏത് സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് എന്നിവയെല്ലാം ഈ ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെ വിശദമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.
ഈ ലേഖനം മുഴുവനായും വായിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മരസായനം എന്താണ്, ആയുർവേദത്തിൽ ഇതിന് ഇത്രയധികം പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, ഏത് അവസ്ഥകളിലാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്, എങ്ങനെ സേവിക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ധാരണ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.
അപ്പോൾ, ആചാര്യൻ ഓരോ ശ്ലോകത്തിലൂടെയും എന്താണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. ഇനി ഓരോ ശ്ലോകവും വിശദമായി പഠിച്ചുതുടങ്ങാം.
ആദ്യം ശ്ലോകത്തിന്റെ ആദ്യ നാലുവരിയുടെ അർത്ഥം നോക്കാം .
പഥ്യാസഹസ്രം ത്രിഗുണധാത്രീഫലസമന്വിതം ।
പഞ്ചാനാം പഞ്ചമൂലാനാം സാർദ്ധം പലശതദ്വയം ॥ 15 ॥
ജലേ ദശഗുണേ പക്ത്വാ ദശഭാഗസ്ഥിതേ രസേ ।
ആപോഥ്യ കൃത്വാ വ്യസ്ഥീനി വിജയാമലകാന്യഥ ॥ 16 ॥
പഥ്യാ സഹസ്രം പഥ്യാ എന്ന പദം ഹരിതകിയെ (കടുക്ക) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. "പഥ്യം കരോതി ഇതി പഥ്യാ" — ശരീരത്തിന് ഹിതം ചെയ്യുന്നതും, ദോഷങ്ങളെ സമനിലയിൽ നിലനിർത്തുന്നതും, ആരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതുമായ ദ്രവ്യം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഹരിതകിക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ചരകൻ ഹരിതകിയെ "വയസ്ഥാപന" (വാർദ്ധക്യം വൈകിപ്പിക്കുന്ന ദ്രവ്യം) എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
സഹസ്രം എന്നാൽ ആയിരം. ഇവിടെ ആചാര്യൻ ഹരിതകി ആയിരം എണ്ണം സ്വീകരിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. രസായനയോഗങ്ങളിൽ പ്രധാനദ്രവ്യങ്ങളുടെ അളവ് കൂടുതലായിരിക്കുക എന്നത് ആ ഔഷധത്തിന്റെ മുഖ്യപ്രവർത്തനം ആ ദ്രവ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്.
ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു കാര്യം, ഹരിതകിയെ വെറും വിരേചനദ്രവ്യമായി കാണുന്നില്ല എന്നതാണ്. അഗ്നിയെ ദീപിപ്പിക്കുകയും, ആമദോഷം നീക്കുകയും, സ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, തുടർന്ന് ലഭിക്കുന്ന രസായനദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ധാതുക്കളിലേക്കും എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനപ്രവർത്തനം ഹരിതകി നിർവഹിക്കുന്നു. അതിനാലാണ് ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ആരംഭം തന്നെ ഹരിതകിയിലൂടെ ആചാര്യൻ നിർദേശിക്കുന്നത്.
ത്രിഗുണ ധാത്രീഫല സമന്വിതം : ത്രിഗുണ എന്നാൽ മൂന്നിരട്ടി. ധാത്രീഫലം എന്നാൽ ആമലകി, അതായത് നെല്ലിക്ക. "ധാത്രി" എന്ന നാമത്തിന് മാതാവിനെപ്പോലെ ശരീരത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൾ എന്ന അർത്ഥമുണ്ട്. ധാതുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ഓജസ്സിനെ വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യമായതിനാലാണ് ഈ പേര്.
സമന്വിതം ; എന്നാൽ ചേർത്തത്, സംയോജിപ്പിച്ചത്. അതിനാൽ ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അർത്ഥം, ആയിരം ഹരിതകിയോടൊപ്പം അതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി അളവിൽ, അതായത് മൂവായിരം നെല്ലിക്കകളും ചേർക്കണം എന്നതാണ്.
ആചാര്യന്മാർ നെല്ലിക്കയെ രസായനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇത് പഞ്ചരസയുക്തമാണെങ്കിലും പ്രധാനമായും അമ്ലരസമുള്ളതും വിപാകത്തിൽ മധുരവുമായതിനാൽ വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നീ ത്രിദോഷങ്ങളെയും യുക്തമായ രീതിയിൽ സമീകരിക്കാൻ കഴിവുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിൽ നെല്ലിക്കയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
പഞ്ചാനാം പഞ്ചമൂലാനാം ; പഞ്ചാനാം എന്നാൽ അഞ്ച്.പഞ്ചമൂലാനാം എന്നാൽ പഞ്ചമൂലങ്ങളുടെ. ഇവിടെ ആചാര്യൻ ഒരു പഞ്ചമൂലം മാത്രമല്ല, അഞ്ച് പഞ്ചമൂലഗണങ്ങളെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അവ:
മഹത്പഞ്ചമൂലം
ലഘുപഞ്ചമൂലം
മധ്യമപഞ്ചമൂലം
ജീവനപഞ്ചമൂലം
തൃണപഞ്ചമൂലം
1. മഹത്പഞ്ചമൂലം (വലിയ പഞ്ചമൂലം)
വൻമരങ്ങളുടെ വേരുകളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. വാത, കഫ ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കാനും ദഹനശക്തി കൂട്ടാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
കൂവളം (കൂവള വേര്),പലകപ്പയ്യാനി (പെരുമരം), മുളിക് / കുമിഴ്, പാതിരി, മുഞ്ഞ (അഗ്നിമന്ഥം)
2. ലഘുപഞ്ചമൂലം (ചെറുപഞ്ചമൂലം)
ചെറിയ ചെടികളുടെ വേരുകളാണ് ഇതിലുള്ളത്. വാത ശമനത്തിനും മൂത്ര തടസ്സം മാറ്റാനും ഉത്തമമാണ്. ഓരില,മൂവില, ചെറുവഴുതിന, വെളുത്ത വഴുതിന (പുതരിചുണ്ട) , ഞെരിഞ്ഞിൽ.
(ശ്രദ്ധിക്കുക: മഹത്പഞ്ചമൂലവും ലഘുപഞ്ചമൂലവും ഒന്നിച്ച് ചേരുമ്പോഴാണ് ആയുർവേദത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ദശമൂലം ഉണ്ടാകുന്നത്).
3. മധ്യമപഞ്ചമൂലം
കഫ, വാത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കാനും ആസ്ത്മ, ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ആശ്വാസം നൽകാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കുറുന്തോട്ടി , ആടലോടകം , എരിക്ക് , പുനർന്നവ (തഴുതാമ), മുത്തങ്ങ .
4. ജീവനപഞ്ചമൂലം
ശരീരത്തിന് നല്ല ബലവും പോഷണവും നൽകുന്നതും (ജീവന ഗുണം) പിത്ത ദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്നതുമായ വേരുകളാണിത്. അടപതിയൻ ( ജീവന്തി) , മേദ (ലഭ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ പകരം ശതാവരി ഉപയോഗിക്കുന്നു) , മഹാമേദ , ഋഷഭകം , ജീവാകം.
5. തൃണപഞ്ചമൂലം (പുൽവർഗ്ഗ പഞ്ചമൂലം)
പുൽവർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട സസ്യങ്ങളുടെ വേരുകളാണിത്. ഇത് പ്രധാനമായും മൂത്രരോഗങ്ങൾക്കും ശരീരത്തിലെ ചൂട് (പിത്തം) കുറയ്ക്കാനും ദാഹം ശമിപ്പിക്കാനും വളരെ ഫലപ്രദമാണ്. ദർഭ (ദർഭപ്പുല്ല്) , കശ (ഞെരിഞ്ഞിൽ പുല്ല് / കാട്ടുദർഭ), ശരം, ഇക്ഷു (കരിമ്പ്),
ഈ ദ്രവ്യങ്ങൾ ശരീരത്തിലെ വിവിധ സ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ദോഷങ്ങളുടെ ഗതിയെ സാധാരണ നിലയിലാക്കുകയും ധാതുക്കൾക്ക് പോഷണം ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
രസായനചികിത്സയിൽ വെറും പോഷണം മാത്രം മതിയാകില്ല. ആദ്യം ശരീരത്തിലെ സ്രോതസ്സുകൾ ശുദ്ധമായിരിക്കണം. ഈ ആവശ്യത്തിനാണ് പഞ്ചമൂലങ്ങളെ ആചാര്യൻ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
സാർദ്ധം പലശതദ്വയം ; സാർദ്ധം എന്നാൽ അരകൂടി. പല എന്നത് പുരാതന ഭാരമാനമാണ്. ശതദ്വയം എന്നാൽ ഇരുനൂറ്. ഇവയെല്ലാം ചേർത്താൽ ഇരുനൂറ്റമ്പത് (250) പലം എന്ന അളവാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് പഞ്ചമൂലങ്ങളുടെ ആകെ അളവിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അളവിൽ കൃത്യത പാലിക്കണമെന്ന് ആചാര്യൻ പ്രത്യേകം സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. രസായനയോഗങ്ങളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസം പോലും ഔഷധത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുമെന്ന് ആയുർവേദസംഹിതകൾ പറയുന്നു.
ജലേ ദശഗുണേ : ജലേ എന്നാൽ വെള്ളത്തിൽ. ദശഗുണേ എന്നാൽ ഔഷധങ്ങളുടെ ആകെ ഭാരത്തിന്റെ പത്തിരട്ടി അളവിൽ വെള്ളം ചേർത്ത്. കഷായനിർമ്മാണത്തിലെ പൊതുവായ നിയമം ഇവിടെ ആചാര്യൻ പിന്തുടരുന്നു. മതിയായ അളവിൽ വെള്ളം ചേർത്താൽ മാത്രമേ ഔഷധങ്ങളുടെ ജലലേയഗുണങ്ങൾ പൂർണമായി പുറത്തുവരുകയുള്ളൂ.
പക്ത്വാ : പക്ത്വാ എന്നാൽ നന്നായി വേവിച്ച്. ഇത് സാധാരണ തിളപ്പിക്കൽ മാത്രമല്ല. ആയുർവേദത്തിലെ ക്വാഥപാകവിധി അനുസരിച്ച് മന്ദാഗ്നിയിൽ ക്രമേണ പാകം ചെയ്യണമെന്നാണ് ഉദ്ദേശം. വേഗത്തിൽ പാകം ചെയ്താൽ ഔഷധങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മഗുണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ മന്ദാഗ്നിയാണ് ഇവിടെ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്.
ദശഭാഗസ്ഥിതേ രസേ : ദശഭാഗസ്ഥിതേ എന്നാൽ പത്തിലൊരു ഭാഗമായി ചുരുങ്ങിയ ശേഷം. രസേ എന്നാൽ കഷായത്തിൽ. അഥവാ, പത്തിരട്ടി വെള്ളത്തിൽ ആരംഭിച്ച കഷായം പത്തിലൊന്നായി കുറയുന്നതുവരെ പാകം ചെയ്യണം. ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ഔഷധത്തിന്റെ സാരഭാഗം മുഴുവൻ കഷായത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
ആപോഥ്യ കൃത്വാ: ആപോഥ്യ എന്നാൽ പുറത്തെടുത്ത് വേർതിരിച്ച്. കൃത്വാ എന്നാൽ ചെയ്തശേഷം. കഷായം തയ്യാറായ ശേഷം വേവിച്ച ദ്രവ്യങ്ങളെ അതിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്ന നടപടിയെയാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
വ്യസ്ഥീനി : വ്യസ്ഥീനി എന്നാൽ കുരു നീക്കിയത്. ഇത് കടുക്കയുടെയും നെല്ലിക്കയുടെയും കുരുക്കളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. കുരു ഔഷധപ്രയോഗത്തിൽ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ അത് മാറ്റി മാംസളഭാഗം മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
വിജയാ : വിജയാ എന്നത് ഹരിതകിയുടെ പര്യായനാമമാണ്. ഹരിതകിക്ക് ഏഴ് പ്രധാന നാമങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ ഒന്നാണ് വിജയാ. എല്ലാ രോഗങ്ങളെയും ജയിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ദ്രവ്യം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ നാമം ലഭിച്ചത്.
അമലകാനി : അമലകാനി എന്നാൽ നെല്ലിക്കകൾ. ഇവയുടെ കുരു നീക്കിയ ശേഷം മാംസളഭാഗം മാത്രം എടുത്ത് നന്നായി അരയ്ക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ പിന്നീട് തയ്യാറാക്കുന്ന ലേഹ്യത്തിൽ നെല്ലിക്കയുടെ ഗുണങ്ങൾ സമ്പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും.
അഥ: അഥ എന്നാൽ തുടർന്ന്. ഇത് നിർമ്മാണത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമാണ്.
ആദ്യ നാലുവരി ശ്ലോകങ്ങൾ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടനയാണ് വിവരിക്കുന്നത്. ആദ്യം രസായനദ്രവ്യങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠങ്ങളായ ഹരിതകിയും നെല്ലിക്കയും പ്രധാനഘടകങ്ങളായി സ്വീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ശരീരത്തിലെ സ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ദോഷങ്ങളെ സമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പഞ്ചമൂലങ്ങൾ ചേർക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് ക്വാഥം നിർമ്മിക്കുന്നത് ഔഷധസാരം പൂർണ്ണമായി പുറത്തെടുക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ്.
അതിനുശേഷം വേവിച്ചെടുത്ത ഹരിതകിയുടെയും നെല്ലിക്കയുടെയും കുരു നീക്കി അവയുടെ മാംസളഭാഗം വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് വളരെ ശാസ്ത്രീയമായ നിർമ്മാണരീതിയാണ്. കഷായത്തിലൂടെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ജലലേയഗുണങ്ങൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ, മാംസളഭാഗം വീണ്ടും ചേർക്കുന്നതിലൂടെ സ്ഥൂലഗുണങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഇരട്ടസംസ്കാരമാണ് ബ്രാഹ്മരസായനത്തെ ഒരു സാധാരണ ലേഹ്യമല്ലാതെ സമഗ്രമായ രസായനയോഗമാക്കി മാറ്റുന്നത്.
ആയുർവേദത്തിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ രസായനം എന്നത് രോഗചികിത്സ മാത്രമല്ല; ശരീരത്തിലെ രസം മുതൽ ശുക്രം വരെയുള്ള സപ്തധാതുക്കളെ ഉത്തമമായി പോഷിപ്പിക്കുകയും ഓജസ്സിനെ വർധിപ്പിക്കുകയും വാർദ്ധക്യത്തെ മന്ദഗതിയിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമഗ്രചികിത്സയാണ്. ഈ ലക്ഷ്യം സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യഘട്ടം എങ്ങനെയായിരിക്കണമെന്ന് ആചാര്യൻ ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അടുത്തതായി ശ്ലോകം 17–18 : രണ്ടാമത്തെ നാലുവരിയുടെ അർത്ഥം നോക്കാം .
ശ്ലോകം
വിനീയ തസ്മിന്നിർയൂഹേ യോജയേത് കുഡവാംശകം ।
ത്വഗേലാമുസ്തരജനീപിപ്പല്യഗുരുചന്ദനം ॥ 17 ॥
മണ്ഡൂകപർണ്ണീ കനകശംഖപുഷ്പീവചാപ്ലവം ।
യഷ്ട്യാഹ്വയം വിഡംഗം ച ചൂർണ്ണിതം തുലയാധികം ॥ 18 ॥
വിനീയ : വിനീയ എന്നാൽ ചേർത്ത്, സംയോജിപ്പിച്ച് എന്ന അർത്ഥമാണ്. മുമ്പ് തയ്യാറാക്കിയ കഷായത്തിലും കടുക്ക-നെല്ലിക്കകളുടെ അരച്ച കാമ്പിലും ഇനി പറയുന്ന ഔഷധങ്ങൾ ചേർക്കണമെന്നാണ് ആചാര്യൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ "വിനീയ" എന്ന പദം വെറും ചേർക്കുക എന്നതിലുപരി, എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളും ഒരേ സ്വഭാവത്തിൽ ലയിക്കുന്ന വിധത്തിൽ യുക്തിപൂർവം സംയോജിപ്പിക്കണം എന്ന ആശയവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ആയുർവേദത്തിലെ സംയോഗസംസ്കാരം (സംയോജനത്തിലൂടെ ഗുണവർദ്ധനം) ഇവിടെ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്മിൻ നിർയൂഹേ: തസ്മിൻ എന്നാൽ അതിൽ. നിർയൂഹേ എന്നാൽ മുമ്പ് തയ്യാറാക്കിയ കഷായത്തിൽ. നിർയൂഹം" എന്ന പദം ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളുടെ സാരഭാഗം വെള്ളത്തിലേക്ക് പൂർണമായി ഇറക്കിയെടുത്ത ക്വാഥത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ എല്ലാ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും സൂക്ഷ്മചൂർണ്ണരൂപത്തിൽ കഷായത്തിലേക്ക് ചേർക്കുന്നു.
യോജയേത്യോ: ജയേത് എന്നാൽ ചേർക്കണം.ഇത് ഒരു നിർദ്ദേശരൂപമാണ്. അഥവാ, താഴെ പറയുന്ന ഔഷധങ്ങൾ ഈ ഘട്ടത്തിൽ നിർബന്ധമായും ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടതാണെന്ന് ആചാര്യൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
കുഡവാംശകം: കുഡവം പുരാതന ഭാര-അളവുമുറയിലെ ഒരു അളവാണ്. അംശകം എന്നാൽ ഓരോന്നും ആ അളവിൽ. അതായത്, താഴെ പറയുന്ന ഓരോ ഔഷധവും ഓരോ കുഡവം വീതം എടുക്കണമെന്നാണ് അർത്ഥം. അളവിലെ ഈ കൃത്യതയാണ് ഔഷധത്തിന്റെ ഗുണസമത്വം നിലനിർത്തുന്നത്.
ഇനി ഔഷധങ്ങളുടെഅർത്ഥവും പ്രാധാന്യവും
ത്വക് : ത്വക് എന്നാൽ കറുവപ്പട്ട. ഇത് ദീപനവും പാചനവും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും കഫ-വാതദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യമാണ്. ലേഹ്യത്തിന് സുഗന്ധവും രുചിയും നൽകുന്നതിനൊപ്പം മറ്റ് ഔഷധങ്ങളുടെ ആഗിരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏലാ: ഏലാ എന്നാൽ ഏലക്ക. ഏലക്ക ദീപനം, രോചനം, ഹൃദ്യം, മുഖദുർഗന്ധനാശനം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്. ലേഹ്യത്തിന്റെ രുചി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം അഗ്നിയെ ഉണർത്തി ഔഷധത്തിന്റെ ദഹനവും എളുപ്പമാക്കുന്നു.
മുസ്ത: മുസ്ത എന്നാൽ മുത്തങ്ങ. മുസ്ത ആമപാചനം, പിത്ത-കഫശമനം, ജ്വരഹരണം എന്നീ ഗുണങ്ങളുള്ള ദ്രവ്യമാണ്. രസായനം ദഹിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന ഔഷധങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
രജനീ: രജനീ എന്നാൽ മഞ്ഞൾ. മഞ്ഞൾ രക്തശോധിനിയും വിഷഘ്നവും വർണ്ണ്യവുമായ ദ്രവ്യമാണ്. ശരീരത്തിലെ സൂക്ഷ്മസ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിലും ധാതുപോഷണം സുഗമമാക്കുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
പിപ്പലി : പിപ്പലി എന്നാൽ തിപ്പലി. തിപ്പലിയെ ആയുർവേദത്തിൽ യോഗവാഹി ദ്രവ്യമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു ഔഷധങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളെ ശരീരത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത. അതുകൊണ്ടാണ് പല രസായനയോഗങ്ങളിലും തിപ്പലി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
അഗുരു: അഗുരു എന്നാൽ അകിൽ. അഗുരു സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്. വാത-കഫശമനം, ഹൃദ്യം, മനഃപ്രസാദനം എന്നീ ഗുണങ്ങളാൽ ഇത് രസായനയോഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചന്ദനം: ചന്ദനം എന്നാൽ രക്തചന്ദനം അല്ലെങ്കിൽ ചില വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ ശ്വേതചന്ദനം.ചന്ദനം ദാഹശമനം, പിത്തപ്രശമനം, മനസ്സിന് ശാന്തി നൽകൽ എന്നീ ഗുണങ്ങളുള്ളതാണ്. രസായനത്തിന്റെ ഉഷ്ണവീര്യമുള്ള ദ്രവ്യങ്ങളെ സമതുലിതമാക്കുന്നതിലും ഇതിന് പങ്കുണ്ട്.
മണ്ഡൂകപർണ്ണീ; മണ്ഡൂകപർണ്ണീ എന്നാൽ - മുത്തിൾ (ഗോടുകോള) മേധ്യരസായനങ്ങളിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള ദ്രവ്യമാണ്. ബുദ്ധിശക്തി, ഓർമ്മശക്തി, ഏകാഗ്രത എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ആയുർവേദം ഇതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന് "ബ്രാഹ്മ" എന്ന നാമം ലഭിക്കുന്നതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണിതെന്ന് വ്യാഖ്യാതാക്കൾ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
കനക : കനക എന്നാൽ നാഗകേസരം. ഇത് രക്തപ്രസാദനം, വർണ്ണവർദ്ധനം, ദീപനം എന്നിവയ്ക്ക് സഹായിക്കുന്ന ദ്രവ്യമാണ്. രക്തധാതുവിന്റെ ഗുണവർദ്ധനവിലൂടെ ശരീരപോഷണത്തിന് ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
ശംഖപുഷ്പി : ശംഖപുഷ്പി പ്രശസ്തമായ മേധ്യദ്രവ്യമാണ്.നമ്മുടെ ശംഖുപുഷ്പം . സ്മൃതിവർദ്ധനം, ബുദ്ധിവികാസം, മനഃശാന്തി എന്നിവയ്ക്കായി ആയുർവേദത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. മേധയും സ്മൃതിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ ഇത് ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
വചാ: വചാ എന്നാൽ വയമ്പ്. വചാ വാത-കഫഹരവും മേധ്യവുമായ ദ്രവ്യമാണ്. മനോവഹസ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ആയുർവേദം പറയുന്നു.
പ്ലവം : പ്ലവം എന്ന ഔഷധത്തിന്റെ തിരിച്ചറിയലിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. കേരളീയ ആയുർവേദപരമ്പരയിൽ ഇത് പലപ്പോഴും ഇരുവേലി എന്ന ഔഷധവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ദീപനം, കഫഹരണം, സ്രോതശോധനം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കുന്ന ദ്രവ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
യഷ്ട്യാഹ്വയം : യഷ്ട്യാഹ്വയം എന്നാൽ യഷ്ടിമധു, അതായത് അതിമധുരം. അതിമധുരം രസായനദ്രവ്യങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. സ്വര്യം, വർണ്ണ്യം, വൃഷ്യം, മേധ്യം എന്നീ ഗുണങ്ങളോടൊപ്പം ധാതുപോഷണത്തിനും ഓജസ് വർദ്ധനവിനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.
വിഡംഗം : വിഡംഗം എന്നാൽ വിഴാൽത്തരി. ഇത് കൃമിഘ്നവും ആമപാചകവുമായ ദ്രവ്യമാണ്. ശരീരത്തിൽ പോഷണം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആമയും ദുഷ്ടദ്രവ്യങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഉൾപ്പെടുത്തൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ച : ച എന്നാൽ "കൂടാതെ" എന്ന അർത്ഥം. സംസ്കൃതശ്ലോകങ്ങളിൽ ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സമുച്ചയം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അവ്യയമാണ് ഇത്.
ചൂർണ്ണിതം : ചൂർണ്ണിതം എന്നാൽ നന്നായി പൊടിച്ചത്. സൂക്ഷ്മചൂർണ്ണരൂപത്തിലാണ് ഈ ഔഷധങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടത്. ചൂർണ്ണം എത്ര സൂക്ഷ്മമാണോ അത്രയും ഔഷധം ലേഹ്യത്തിൽ സമമായി കലരുകയും ശരീരത്തിൽ എളുപ്പം ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
തുലയാ അധികം : തുലയാ എന്നാൽ ഒരു തുലാം അളവിൽ. അധികം എന്നാൽ അതിലധികം. അഥവാ, ഈ ഔഷധങ്ങളുടെ ആകെ ചൂർണ്ണം ഒരു തുലാത്തിൽ കൂടുതലായ അളവിൽ തയ്യാറാക്കണം എന്നാണ് ആചാര്യന്റെ നിർദ്ദേശം.
ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ് വിവരിക്കുന്നത്. ആദ്യ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങളിൽ രസായനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനദ്രവ്യങ്ങളും കഷായനിർമ്മാണവും വിശദീകരിച്ച ആചാര്യൻ, ഇവിടെ ആ രസായനത്തിന് പ്രത്യേക ശക്തി നൽകുന്ന പ്രക്ഷേപദ്രവ്യങ്ങളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഓരോ ഔഷധത്തിനും പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യമുണ്ട്. കറുവപ്പട്ട, ഏലക്ക, മുത്തങ്ങ, തിപ്പലി തുടങ്ങിയ ദീപന-പാചനദ്രവ്യങ്ങൾ രസായനം ശരിയായ രീതിയിൽ ദഹിപ്പിക്കുകയും ആഗിരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു. മഞ്ഞൾ, അകിൽ, ചന്ദനം എന്നിവ രക്തപ്രസാദനത്തിനും സ്രോതശുദ്ധിക്കും സഹായകമാകുന്നു. മണ്ഡൂകപർണ്ണി, ശംഖപുഷ്പി, വയമ്പ്, അതിമധുരം തുടങ്ങിയവ മനസ്സിനെയും ബുദ്ധിയെയും പോഷിപ്പിക്കുന്ന മേധ്യരസായനദ്രവ്യങ്ങൾ ആകുന്നു. അതിനാൽ ബ്രാഹ്മരസായനം വെറും ശരീരബലം നൽകുന്ന ഔഷധമല്ല, മറിച്ച് മേധ, സ്മൃതി, ധാരണാശക്തി എന്നിവയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന സമഗ്രരസായനമാണെന്ന് ഈ ദ്രവ്യസമാഹാരം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ആയുർവേദത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സിദ്ധാന്തം "സംയോഗാത് ഗുണാന്തരം" എന്നതാണ്. അഥവാ, യുക്തമായ സംയോജനത്തിലൂടെ ഔഷധങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഗുണങ്ങൾ കൈവരുന്നു. ഇവിടെ ഓരോ ദ്രവ്യവും തനിയെ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല; പരസ്പരം ഗുണങ്ങളെ പൂരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സമഗ്രമായ രസായനപ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രാഹ്മരസായനം ഒരു ഔഷധസമാഹാരം മാത്രമല്ല, സൂക്ഷ്മമായി ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഒരു രസായനയോഗമാണെന്ന് ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 19–20 : ഇനി മൂന്നാമത്തെ നാലു വരിയുടെ അർത്ഥം നോകാം .
ശ്ലോകം
സിതോപലാർദ്ധഭാരം ച പാത്രാണി ത്രീണി സർപ്പിഷഃ ।
ദ്വേ ച തൈലാത് പചേത്സർവ്വം തദഗ്നൗ ലേഹതാം ഗതമ് ॥ 19 ॥
അവതീർണ്ണം ഹിമം യുഞ്ജ്യാദ്ദ്വിഭിഃ ക്ഷൗദ്രശതൈസ്ത്രിഭിഃ ।
തതഃ ഖജേന മഥിതം നിദധ്യാദ്ഘൃതഭാജനേ ॥ 20 ॥
സിതോപലാ : സിതോപലാ എന്നാൽ ശർക്കര അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചസാരക്കല്ല് (കൽക്കണ്ടം) എന്നാണ് അർത്ഥം. ചില വ്യാഖ്യാനങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച ശർക്കരയായും ഇതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ആയുർവേദത്തിൽ ശർക്കര വെറും മധുരത്തിനായി മാത്രമല്ല ചേർക്കുന്നത്. മധുരരസം, ശീതവീര്യം, പിത്തശമനം, ധാതുപോഷണം, ബലവർദ്ധനം, ഓജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളുള്ള ദ്രവ്യമെന്ന നിലയിലാണ് ഇതിനെ രസായനയോഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്.
അർദ്ധഭാരം ച : അർദ്ധഭാരം എന്നാൽ അരഭാരം. ഭാരം എന്നത് പുരാതന ഭാരമാനമാണ്. അതിന്റെ പകുതി അളവിലുള്ള ശർക്കര ഈ ലേഹ്യത്തിൽ ചേർക്കണമെന്നാണ് ആചാര്യൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഈ അളവ് രുചിക്കുവേണ്ടി മാത്രമല്ല. ലേഹ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും (Consistency), സംരക്ഷണശേഷിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ശർക്കര സഹായിക്കുന്നു.
പാത്രാണി ത്രീണി സർപ്പിഷഃ പാത്രാണി ത്രീണി എന്നാൽ മൂന്ന് പാത്രം അളവിൽ. സർപ്പിഷഃ എന്നാൽ പശുവിൻ നെയ്യ്. പശുവിൻ നെയ്യ് ആയുർവേദത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ സ്നേഹദ്രവ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഇത് മേധ്യം (ബുദ്ധിവർദ്ധകം), സ്മൃതിവർദ്ധകം, വാതപിത്തശമനം, രസായനം, വൃഷ്യം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്.
ആചാര്യന്മാർ നെയ്യിനെ "സംസ്കാരാനുവർത്തി" എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്, കൂടെ ചേർക്കുന്ന ഔഷധങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളെ ഏറ്റുവാങ്ങി അവയെ ശരീരത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രത്യേക കഴിവ് നെയ്യിനുണ്ട്.അതുകൊണ്ടാണ് ബ്രാഹ്മരസായനത്തിൽ നെയ്യിന് പ്രധാന സ്ഥാനം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
ദ്വേ ച തൈലാത് : ദ്വേ എന്നാൽ രണ്ട്. തൈലാത് എന്നാൽ എള്ളെണ്ണ. ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നല്ലെണ്ണ (തിലതൈലം) ആണെന്ന് ആയുർവേദ വ്യാഖ്യാതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. തിലതൈലം വാതശമനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്. അസ്ഥി, മജ്ജ, സ്നായു, സന്ധി എന്നിവയ്ക്ക് പോഷണം നൽകുന്ന സ്നേഹദ്രവ്യമായും ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. നെയ്യും എണ്ണയും ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ വിവിധ ധാതുക്കളിലേക്ക് ഔഷധഗുണങ്ങൾ സമമായി എത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ആചാര്യന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
പചേത് സർവ്വം : പചേത് എന്നാൽ പാകം ചെയ്യണം. സർവ്വം എന്നാൽ ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത്. കഷായം, അരച്ചെടുത്ത കടുക്ക-നെല്ലിക്ക, പ്രക്ഷേപദ്രവ്യങ്ങൾ, ശർക്കര, നെയ്യ്, എണ്ണ എന്നിവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് യോജിപ്പിച്ച് പാകം ചെയ്യണമെന്നാണ് ഇവിടെ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
തത് അഗ്നൗ : തത് എന്നാൽ ആ മിശ്രിതം. അഗ്നൗ എന്നാൽ തീയിൽ. എന്നാൽ ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ശക്തമായ തീയല്ല. ആയുർവേദത്തിലെ ലേഹ്യനിർമ്മാണത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും മന്ദാഗ്നി (ചെറുതീ) ആണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ശക്തമായ തീയിൽ പാകം ചെയ്താൽ ഔഷധങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മഗുണങ്ങൾ നശിക്കാമെന്ന് ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നു.
ലേഹതാം ഗതം : ലേഹതാം എന്നാൽ ലേഹ്യത്തിന്റെ പാകം. ഗതം എന്നാൽ എത്തുന്നതുവരെ. ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട നിർദ്ദേശമാണ്. ലേഹ്യത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക പാകലക്ഷണമുണ്ട്. അധികം പാകം ചെയ്താൽ അത് കട്ടിയാകുകയും, കുറഞ്ഞാൽ വേഗം കേടാകുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ശരിയായ ലേഹ്യപാകം ലഭിക്കുന്നതുവരെ മാത്രമേ പാകം ചെയ്യാവൂ.
ശ്ലോകം 20
അവതീർണ്ണം : അവതീർണ്ണം എന്നാൽ അടുപ്പിൽ നിന്നും ഇറക്കിയ ശേഷം . ലേഹ്യം ശരിയായ പാകത്തിലെത്തിയാൽ ഉടൻ തന്നെ തീയിൽ നിന്നും മാറ്റണം.
ഹിമം: ഹിമം എന്നാൽ തണുത്ത ശേഷം. ഇവിടെ പൂർണ്ണമായും കട്ടപിടിക്കുന്നതുവരെ തണുപ്പിക്കണമെന്നല്ല ഉദ്ദേശം. കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കാവുന്നത്ര ചൂട് കുറഞ്ഞ അവസ്ഥയിലാണ് അടുത്ത ഘട്ടം ചെയ്യേണ്ടത്.
യുഞ്ജ്യാത് : യുഞ്ജ്യാത് എന്നാൽ ചേർക്കണം. ഇനി തേൻ ചേർക്കണമെന്നാണ് നിർദ്ദേശം.
ക്ഷൗദ്രശതൈസ്ത്രിഭിഃ : ക്ഷൗദ്രം എന്നാൽ തേൻ. ശതൈഃ ത്രിഭിഃ എന്നാൽ മുന്നൂറ് പലം.ചില പാഠഭേദങ്ങളിൽ ഈ അളവിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാമെങ്കിലും, പൊതുവെ നിശ്ചിത അളവിൽ ശുദ്ധമായ തേൻ ചേർക്കണമെന്നാണ് ആചാര്യന്റെ നിർദ്ദേശം.
തതഃ : തതഃ എന്നാൽ അതിനുശേഷം.
ഖജേന : ഖജം എന്നാൽ മത്ത്. മരത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മത്തുപയോഗിച്ചാണ് ലേഹ്യം ഇളക്കേണ്ടത്. ഇത് വെറും കലക്കൽ മാത്രമല്ല. നെയ്യ്, എണ്ണ, തേൻ എന്നിവ ഒരേ രൂപത്തിൽ ലയിക്കുന്നതിനായി നടത്തുന്ന പ്രത്യേക സംസ്കാരമാണ്.
മഥിതം : മഥിതം എന്നാൽ നന്നായി മഥിച്ചത്. മഥനത്തിലൂടെ എല്ലാ സ്നേഹദ്രവ്യങ്ങളും ഔഷധങ്ങളും ഏകീഭവിക്കുന്നു. ആയുർവേദത്തിലെ സംസ്കാരസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണിത്.
നിദധ്യാത് : നിദധ്യാത് എന്നാൽ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കണം.
ഘൃതഭാജനേ : ഘൃത എന്നാൽ നെയ്യ്. ഭാജനം എന്നാൽ പാത്രം. അതായത്, നെയ്യ് പുരട്ടിയ ശുദ്ധമായ പാത്രത്തിലാണ് ലേഹ്യം സൂക്ഷിക്കേണ്ടത്.
ഇതിന് രണ്ട് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ ആചാര്യന്മാർ പറയുന്നു. ഒന്നാമത്, ലേഹ്യം പാത്രത്തിൽ ഒട്ടിപ്പിടിക്കാതിരിക്കാൻ.രണ്ടാമത്, ലേഹ്യത്തിന്റെ ഗുണവും ഈർപ്പവും ദീർഘകാലം നിലനിർത്താൻ.
ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ സംസ്കാരഘട്ടം വിശദീകരിക്കുന്നവയാണ്. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ ശേഖരിച്ച ഔഷധസാരം, ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ രസായനയോഗമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
ആചാര്യൻ ആദ്യം ശർക്കര ചേർക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് ഔഷധത്തിന് മധുരം നൽകുന്നതിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല. മധുരരസം ധാതുപോഷണത്തിനും ഓജസ് വർദ്ധനവിനും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണെന്ന് ആയുർവേദം പറയുന്നു. അതിനാൽ രസായനചികിത്സയിൽ ശർക്കരയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.
അതിനുശേഷം പശുവിൻ നെയ്യും തിലതൈലവും ചേർക്കുന്നു. നെയ്യ് മേധ, സ്മൃതി, ഓജസ് എന്നിവയെ പോഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, തിലതൈലം വാതശമനത്തിനും അസ്ഥി-മജ്ജധാതുക്കളുടെ പോഷണത്തിനും സഹായിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് സ്നേഹദ്രവ്യങ്ങളുടെ സംയോജനം ബ്രാഹ്മരസായനത്തെ സമഗ്രമായ ധാതുപോഷകയോഗമാക്കി മാറ്റുന്നു.
പാകം ചെയ്യുമ്പോൾ മന്ദാഗ്നി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നതും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ആയുർവേദത്തിൽ ഔഷധത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ദ്രവ്യഗുണങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, സംസ്കാരത്തിലും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ശരിയായ ലേഹ്യപാകം വരെ മാത്രം പാകം ചെയ്യണമെന്ന് ആചാര്യൻ നിർദേശിക്കുന്നത്.
അടുത്തതായി, ലേഹ്യം തീയിൽ നിന്ന് ഇറക്കി ചൂട് കുറഞ്ഞതിനുശേഷം മാത്രമാണ് തേൻ ചേർക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇത് ആയുർവേദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തവുമായി പൂർണമായും യോജിക്കുന്നു. തേൻ ഒരിക്കലും നേരിട്ട് തിളപ്പിക്കരുതെന്നും അതിശക്തമായ ചൂടിൽ ചേർക്കരുതെന്നും ആചാര്യന്മാർ പ്രത്യേകം ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചൂട് കുറഞ്ഞ ശേഷമാണ് തേൻ ചേർക്കുന്നതിലൂടെ അതിന്റെ സ്വാഭാവിക ഗുണങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്.
തുടർന്ന് മത്തുകൊണ്ട് നന്നായി മഥിക്കുന്നത് എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളെയും ഏകീകൃതമാക്കുന്നതിനുള്ള അവസാന സംസ്കാരമാണ്. ഇതിലൂടെ ഔഷധം രുചികരവും ദീർഘകാലം കേടുകൂടാതെ സൂക്ഷിക്കാവുന്നതുമായ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുന്നു.
അവസാനമായി, നെയ്യ് പുരട്ടിയ പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് പറയുന്നത് സംഭരണരീതിയിലും ആയുർവേദം എത്രമാത്രം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒരു രസായനത്തിന്റെ ഫലം അതിന്റെ നിർമ്മാണം, സംസ്കാരം, സംഭരണം, സേവനവിധി എന്നീ നാലും കൃത്യമായി പാലിക്കുമ്പോഴാണ് പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കുകയെന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെ ആചാര്യൻ നൽകുന്നത്.
അടുത്തതായി ശ്ലോകം 21 : അർത്ഥം നോക്കാം .
ശ്ലോകം
യാ നോപരുന്ധ്യാദാഹാരമേകം മാത്രാസ്യ സാ സ്മൃതാ ।
ഷഷ്ടികഃ പയസാ ചാത്ര ജീർണ്ണേ ഭോജനമിഷ്യതേ ॥ 21 ॥
യാ : യാ എന്നാൽ "ഏത്" അല്ലെങ്കിൽ "ഏതാണോ" എന്ന അർത്ഥം. ഇവിടെ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ മാത്രയെ (Dosage) കുറിച്ചാണ് ആചാര്യൻ വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത്. രസായനചികിത്സയിൽ ഔഷധത്തിന്റെ ഗുണം എത്ര പ്രധാനമാണോ, അത്രത്തോളം പ്രധാനമാണ് അതിന്റെ ശരിയായ അളവും. അതുകൊണ്ടാണ് നിർമ്മാണരീതി വിവരിച്ച ശേഷം ആചാര്യൻ ഉടൻതന്നെ സേവനവിധിയിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.
ന ഉപരുന്ധ്യാത് : ന എന്നാൽ "അല്ല". ഉപരുന്ധ്യാത് എന്നാൽ തടസ്സപ്പെടുത്തുക, മുടക്കുക, ദോഷം വരുത്തുക എന്നർത്ഥം. അതായത്, രസായനം കഴിക്കുന്നതിലൂടെ ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ദഹനപ്രവർത്തനത്തിന് യാതൊരു തടസ്സവും ഉണ്ടാകരുത് എന്നാണ് ആചാര്യന്റെ നിർദ്ദേശം.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ആയുർവേദസിദ്ധാന്തം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അഗ്നി (ദഹനശക്തി) ക്ഷയിച്ചാൽ ഏറ്റവും മികച്ച രസായനത്തിനുപോലും പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കുകയില്ല. അതിനാൽ അഗ്നിയെ ഭാരപ്പെടുത്താത്ത അളവിലാണ് ഔഷധം നൽകേണ്ടത്.
ആഹാരം : ആഹാരം എന്നാൽ സാധാരണ ഭക്ഷണം. ഇവിടെ ആചാര്യൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഒരാൾ ദിവസവും കഴിക്കുന്ന സ്വാഭാവിക ഭക്ഷണത്തെയാണ്. രസായനം കഴിച്ച ശേഷം വിശപ്പ് ഇല്ലാതാകുകയോ ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് ശരിയായ ഉപയോഗരീതിയല്ല. മറിച്ച്, രസായനം അഗ്നിയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ഭക്ഷണം ശരിയായി ദഹിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും വേണം.
ഏകം മാത്രാ അസ്യ : ഏകം എന്നാൽ യുക്തമായ. മാത്രാ എന്നാൽ അളവ്. അസ്യ എന്നാൽ ഈ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ. അതിനാൽ, "ഈ രസായനത്തിന്റെ ശരിയായ അളവ്" എന്നാണ് ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അർത്ഥം.
ആയുർവേദത്തിൽ മാത്രാനിർണ്ണയം ഒരിക്കലും എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയല്ല. രോഗിയുടെ വയസ്സ്, ദേഹപ്രകൃതി, അഗ്നി, ബലം, രോഗാവസ്ഥ, കാലം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാണ് വൈദ്യൻ മാത്ര നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
സാ സ്മൃതാ : സാ എന്നാൽ "അതാണ്". സ്മൃതാ എന്നാൽ ആചാര്യന്മാർ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അഥവാ, ഭക്ഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താത്ത അളവാണ് ഈ ഔഷധത്തിന്റെ ഉചിതമായ മാത്രയെന്ന് ആചാര്യന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഇത് വളരെ സൂക്ഷ്മമായ നിർദ്ദേശമാണ്. ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത തൂക്കം പറയാതെ, ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ദഹനശേഷിക്ക് അനുസരിച്ച് മാത്ര ക്രമീകരിക്കണമെന്ന പ്രായോഗികമായ സമീപനമാണ് ഇവിടെ കാണുന്നത്.
ഷഷ്ടികഃ ഷഷ്ടികഃ എന്നാൽ ഷഷ്ടികശാലി. കേരളത്തിൽ ഇത് പൊതുവേ ഞവര എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ഇനം അരിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രന്ഥപരമായി ഷഷ്ടികശാലി എന്നത് ഏകദേശം അറുപത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ വിളവെടുക്കുന്ന, പോഷകഗുണമുള്ള ഒരു നെല്ലിനത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ആയുർവേദത്തിൽ ഷഷ്ടികശാലിയെ ബല്യം, ബൃംഹണം, ലഘുപാച്യം, രസായനസഹായി എന്നീ ഗുണങ്ങളാൽ പ്രശംസിക്കുന്നു.
പയസാ : പയസാ എന്നാൽ പാലിനോടുകൂടി. ഇവിടെ പശുവിൻ പാലിനെയാണ് ആചാര്യൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പാൽ മധുരരസവും ശീതവീര്യവും ധാതുപോഷണശേഷിയുമുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ആഹാരമായി ആയുർവേദം കണക്കാക്കുന്നു. രസായനചികിത്സയിൽ പാൽ പലപ്പോഴും അനുപാനമായി (ഔഷധത്തോടൊപ്പം നൽകുന്ന പാനീയം) ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ച: ച എന്നാൽ "കൂടാതെ".
അത്ര : അത്ര എന്നാൽ "ഇവിടെ", അതായത് ഈ രസായനപ്രയോഗത്തിൽ.
ജീർണ്ണേ : ജീർണ്ണേ എന്നാൽ ദഹിച്ചതിനു ശേഷം. ഇത് ഈ ശ്ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പദങ്ങളിലൊന്നാണ്. ബ്രാഹ്മരസായനം കഴിച്ച ഉടനെ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്. ആദ്യം രസായനം ശരീരത്തിൽ ദഹിക്കുകയും ആഗിരണം ചെയ്യുകയും വേണം. അതിനുശേഷമാണ് ഭക്ഷണം കഴിക്കേണ്ടത്. ഇത് രസായനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടാതിരിക്കാനാണ്.
ഭോജനം : ഭോജനം എന്നാൽ ഭക്ഷണം.
ഇഷ്യതേ: ഇഷ്യതേ എന്നാൽ ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നു, നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. അതായത്, ബ്രാഹ്മരസായനം ദഹിച്ചശേഷം ഷഷ്ടികശാലി പാലിനോടൊപ്പം ഭക്ഷണമായി കഴിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്ന് ആചാര്യൻ ഉപദേശിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകം ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ സേവനവിധിയെ (Administration Protocol) കുറിച്ചാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. ഒരു ഔഷധം എത്ര മികച്ചതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ മാത്രയും പഥ്യവും ശരിയായില്ലെങ്കിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം ലഭിക്കില്ല എന്ന ആയുർവേദതത്ത്വം ഈ ശ്ലോകത്തിൽ വ്യക്തമായി പ്രകടമാകുന്നു.
ആചാര്യൻ ആദ്യം പറയുന്നത്, ഔഷധത്തിന്റെ അളവ് എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെയല്ല എന്നതാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഗ്നി, ദേഹപ്രകൃതി, വയസ്സ്, ബലം, രോഗാവസ്ഥ എന്നിവ വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് വൈദ്യൻ മാത്ര നിർണ്ണയിക്കേണ്ടത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ "ഇത്ര ഗ്രാം കഴിക്കണം" എന്ന് പറയാതെ, "ഭക്ഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താത്ത അളവാണ് ശരിയായ മാത്ര" എന്ന് അദ്ദേഹം നിർവചിക്കുന്നു. ഇത് ആയുർവേദത്തിന്റെ വ്യക്തികേന്ദ്രിത ചികിത്സാസമീപനത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.
ഇവിടെ പരോക്ഷമായി മറ്റൊരു പ്രധാന സന്ദേശവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. രസായനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വിശപ്പ് കുറയ്ക്കുകയോ ഭക്ഷണത്തിന് പകരമാകുകയോ അല്ല. മറിച്ച്, അഗ്നിയെ സംരക്ഷിച്ച് ധാതുപോഷണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ്. അതിനാൽ രസായനം കഴിച്ചതിനുശേഷം വിശപ്പ് സ്വാഭാവികമായി വരികയും, ആഹാരം നല്ല രീതിയിൽ ദഹിക്കയും വേണം. അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ മാത്രമേ രസായനപ്രയോഗം ശരിയായ രീതിയിൽ നടക്കുന്നുവെന്ന് വിലയിരുത്താനാകൂ.
ശ്ലോകത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ പഥ്യഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചാണ് ആചാര്യൻ പറയുന്നത്. ഷഷ്ടികശാലിയും പാലും രണ്ടും ബൃംഹണഗുണമുള്ള ആഹാരങ്ങളാണ്. ഇവ ധാതുക്കൾക്ക് പോഷണം നൽകുകയും ശരീരബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രസായനം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ധാതുപോഷണപ്രക്രിയയെ ഇവ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. അതിനാൽ രസായനപ്രയോഗകാലത്ത് അനുയോജ്യമായ ആഹാരക്രമം പാലിക്കുന്നത് ചികിത്സയുടെ ഭാഗമായിത്തന്നെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ആയുർവേദത്തിൽ "ഔഷധം മാത്രമല്ല ചികിത്സ; ആഹാരവും വിഹാരവും അതിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകങ്ങളാണ്" എന്ന തത്ത്വം ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമായി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശരിയായ മാത്ര, അനുയോജ്യമായ പഥ്യഭക്ഷണം, കൃത്യമായ സമയത്ത് സേവനം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് പാലിക്കുമ്പോഴാണ് ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കുകയെന്ന് ആചാര്യൻ ഈ ഒറ്റ ശ്ലോകത്തിലൂടെ ഉപദേശിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ആചാര്യൻ മൂന്ന് പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്:
മാത്ര – ഭക്ഷണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താത്ത അളവിൽ മാത്രം ബ്രാഹ്മരസായനം സേവിക്കണം.
കാലം – ഔഷധം ദഹിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ ഭക്ഷണം കഴിക്കാവൂ.
പഥ്യം – ഷഷ്ടികശാലിയും പാലും രസായനപ്രയോഗകാലത്തെ ഉത്തമമായ ആഹാരമായി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
ഈ മൂന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങളും പാലിക്കുമ്പോഴാണ് ബ്രാഹ്മരസായനം ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന രസായനഗുണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പ്രകടിപ്പിക്കുമെന്ന് ആയുർവേദാചാര്യന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
ശ്ലോകം 22–23 : അവസാന വരികളുടെ അർത്ഥം നോക്കാം .
ശ്ലോകം
വൈഖാനസാ ബാലഖില്യാസ്തഥാ ചാന്യേ തപോധനാഃ ।
ബ്രഹ്മണാ വിഹിതം ധന്യമിദം പ്രാശ്യ രസായനമ് ॥ 22 ॥
തന്ദ്രാശ്രമക്ലമവലീപലിതാമയവർജ്ജിതാഃ ।
മേധാസ്മൃതിബലോപേതാ ബഭൂവുരമിതായുഷഃ ॥ 23 ॥
അർത്ഥവും വിശദമായ വ്യാഖ്യാനവും
വൈഖാനസാഃ : വൈഖാനസാഃ എന്നാൽ വൈഖാനസ മഹർഷിമാർ. വൈഖാനസർ അത്യന്തം നിഷ്ഠയോടെയും തപസ്സോടെയും വനങ്ങളിൽ വസിച്ചിരുന്ന മഹർഷിമാരുടെ ഒരു പരമ്പരയാണ്. ലളിതമായ ജീവിതം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, സാത്വികമായ ആഹാരക്രമം, ആത്മീയസാധന എന്നിവയായിരുന്നു അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര.
ആചാര്യൻ ഇവരെ പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ, ബ്രാഹ്മരസായനം സാധാരണ ജനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ആത്മവിദ്യയിലും തപസ്സിലും ഉന്നതരായ മഹർഷിമാരും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു ശ്രേഷ്ഠ രസായനയോഗമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ബാലഖില്യാഃ : ബാലഖില്യാഃ എന്നാൽ ബാലഖില്യ മഹർഷിമാർ. പുരാണങ്ങളിൽ സൂര്യഭഗവാന്റെ അനുചരന്മാരായും അത്യന്തം തപസ്സിലൂടെ മഹത്തായ ആത്മബലം നേടിയ ഋഷിമാരായും ബാലഖില്യരെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
ഇവരെ ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം, ഈ രസായനം ദീർഘകാല ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനും ആത്മീയജീവിതത്തിനും അനുയോജ്യമായ ഒരു യോഗമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കാനാണ്.
തഥാ ച : തഥാ എന്നാൽ അതുപോലെ. ച എന്നാൽ കൂടാതെ.
അന്യേ : അന്യേ എന്നാൽ മറ്റ്. ഇത് മറ്റു മഹർഷിമാരെയും തപസ്വികളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പദമാണ്.
തപോധനാഃ : തപോധനാഃ എന്നാൽ തപസ്സാണ് സമ്പത്ത് എന്ന നിലയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന മഹർഷിമാർ. ഇവിടെ "ധനം" എന്നത് ഭൗതികസമ്പത്തല്ല. തപസ്സ്, ആത്മനിയന്ത്രണം, ബ്രഹ്മചര്യം, സാത്വികജീവിതം എന്നിവയാണ് അവരുടെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത്.
ആചാര്യൻ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്, രസായനത്തിന്റെ പൂർണഫലം ലഭിക്കാൻ ഔഷധത്തോടൊപ്പം നല്ല ജീവിതശൈലിയും അത്യാവശ്യമാണെന്ന സന്ദേശം നൽകുന്നതിനാണ്.
ബ്രഹ്മണാ : ബ്രഹ്മണാ എന്നാൽ ബ്രഹ്മാവിനാൽ. ആയുർവേദപരമ്പരയിൽ ബ്രഹ്മാവാണ് ആയുർവേദത്തിന്റെ ആദിഗുരുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ദക്ഷപ്രജാപതിക്കും, അശ്വിനീദേവന്മാർക്കും, ഇന്ദ്രനും, തുടർന്ന് മഹർഷിമാർക്കും ആയുർവേദജ്ഞാനം പകർന്നു ലഭിച്ചതായി സംഹിതകൾ വിവരിക്കുന്നു.
വിഹിതം : വിഹിതം എന്നാൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത്, ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടത്. ഇത് വെറും നിർമ്മിച്ചതെന്ന അർത്ഥമല്ല. ബ്രഹ്മാവ് ഉപദേശിക്കുകയും അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്ത രസായനയോഗമാണെന്ന ആശയമാണ് ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.
ധന്യം : ധന്യം എന്നാൽ ശ്രേഷ്ഠം, പുണ്യമുള്ളത്, മംഗളകരം. ആരോഗ്യം, ആയുസ്സ്, ബലം, ബുദ്ധി എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളതിനാൽ ഈ രസായനത്തെ ആചാര്യൻ "ധന്യം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
ഇദം രസായനം : ഇദം എന്നാൽ ഈ. രസായനം എന്നാൽ ബ്രാഹ്മരസായനം. ഇവിടെ മുമ്പ് വിശദീകരിച്ച രസായനയോഗത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
പ്രാശ്യ : പ്രാശ്യ എന്നാൽ സേവിച്ച്, കഴിച്ച്. ആയുർവേദത്തിൽ "പ്രാശം" എന്നത് വെറും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതല്ല; നിർദ്ദേശിച്ച വിധത്തിൽ ഔഷധം സേവിക്കുന്നതിനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ശ്ലോകം 23 ഇതിന്റെ ഗുണത്തെ കുറിച്ചു പറയുന്നു .
തന്ദ്രാ : തന്ദ്രാ എന്നാൽ മയക്കം, അമിതനിദ്ര, ഉത്സാഹക്കുറവ്. ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും സത്ത്വഗുണം കുറയുകയും കഫം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ തന്ദ്ര അനുഭവപ്പെടുമെന്ന് ആയുർവേദം പറയുന്നു.
ശ്രമ : ശ്രമ എന്നാൽ കഠിനപ്രവർത്തനത്തെ തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന ക്ഷീണം. ഇത് സ്വാഭാവികമായ ശരീരക്ഷീണത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ക്ലമ : ക്ലമ എന്നാൽ മനസ്സിനും ശരീരത്തിനും ഒരുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്ന അവശതയും തളർച്ചയും. ആയുർവേദത്തിൽ ശ്രമവും ക്ലമവും വ്യത്യസ്തമായി വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രമം ശാരീരിക അധ്വാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, ക്ലമം ധാതുക്ഷയവും മാനസികക്ഷീണവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ അവസ്ഥയാണ്.
വലീ : വലീ എന്നാൽ ചർമ്മത്തിലെ ചുളിവുകൾ. വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നായാണ് വലിയെ ആയുർവേദം കാണുന്നത്. രസായനചികിത്സയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് വലിയുടെ ആവിർഭാവം വൈകിപ്പിക്കുക.
പലിത : പലിത എന്നാൽ അകാലനര. കേശം വെളുക്കുന്നത് വാർദ്ധക്യലക്ഷണങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. ധാതുക്ഷയത്തിന്റെ പ്രകടനമായും ഇതിനെ ആയുർവേദം വിലയിരുത്തുന്നു.
ആമയ : ആമയ എന്നാൽ രോഗങ്ങൾ. ഇവിടെ ഒരു പ്രത്യേക രോഗമല്ല ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ശരീരത്തെ ദുർബലമാക്കുന്ന വിവിധ രോഗാവസ്ഥകളെ പൊതുവായി സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണ് ആമയ.
വർജ്ജിതാഃ : വർജ്ജിതാഃ എന്നാൽ മുക്തരായവർ, വിട്ടുമാറിയവർ. ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഒരു കാര്യമുണ്ട്. ഈ പദം രോഗങ്ങൾ ഒരിക്കലും വരില്ല എന്ന അർത്ഥത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കരുത്. രസായനസേവനത്തിലൂടെ തന്ദ്ര, ക്ഷീണം, വാർദ്ധക്യലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്നാണ് ഗ്രന്ഥം പറയുന്നത്.
മേധാ : മേധാ എന്നാൽ ഗ്രഹണശക്തി, വിവേചനശക്തി, ബുദ്ധിയുടെ സൂക്ഷ്മത. മേധ എന്നത് വെറും പഠിക്കാനുള്ള കഴിവല്ല; അറിവ് സ്വീകരിക്കുകയും വിശകലനം ചെയ്യുകയും യുക്തമായ സമയത്ത് പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ബൗദ്ധികശേഷിയെയാണ് ആയുർവേദം മേധയായി നിർവചിക്കുന്നത്.
സ്മൃതി : സ്മൃതി എന്നാൽ ഓർമ്മശക്തി. മുൻപ് അറിഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ യഥാസമയം ഓർമ്മയിലെത്തിക്കാനുള്ള കഴിവിനെയാണ് സ്മൃതി എന്ന് പറയുന്നത്.
ബലം : ബലം എന്നാൽ ശരീരബലം മാത്രമല്ല. ധാതുബലം, മനോബലം, രോഗപ്രതിരോധശേഷി എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ ആശയമാണ് ആയുർവേദത്തിലെ ബലം.
ഉപേതാഃ : ഉപേതാഃ എന്നാൽ സമ്പന്നരായവർ, നിറഞ്ഞവർ. മേധയും സ്മൃതിയും ബലവും ഉള്ളവരായി അവർ മാറി എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ബഭൂവുഃ : ബഭൂവുഃ എന്നാൽ ആയിത്തീർന്നു.
അമിതായുഷഃ : അമിത എന്നാൽ അളവറ്റ, വളരെ ദീർഘമായ.
ആയുഷഃ : എന്നാൽ ആയുസ്സ്. അതായത്, ദീർഘായുസ്സ് പ്രാപിച്ചവരായി അവർ മാറി എന്നാണ് ഈ ഭാഗത്തിന്റെ അർത്ഥം.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണത്തിന്റെ സമാപനമാണ് ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ. ആദ്യത്തെ ശ്ലോകങ്ങളിൽ ഔഷധത്തിന്റെ നിർമ്മാണവിധിയും, തുടർന്ന് സേവനരീതിയും വിശദീകരിച്ച ആചാര്യൻ, ഇവിടെ അതിന്റെ മഹാത്മ്യമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
വൈഖാനസന്മാരെയും ബാലഖില്യന്മാരെയും പോലുള്ള മഹർഷിമാരെ ഉദാഹരണമായി എടുത്തത് വെറും ചരിത്രപരമായ പരാമർശമല്ല. സാത്വികജീവിതവും ബ്രഹ്മചര്യവും തപസ്സും പാലിച്ചിരുന്ന ഋഷിമാർ പോലും ഈ രസായനയോഗത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നതായി പറയുന്നതിലൂടെ, ഇതിന്റെ മഹത്വവും പ്രാചീനതയും ആചാര്യൻ ഊന്നിപ്പറയുകയാണ്.
ബ്രഹ്മാവിനാൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട രസായനമാണെന്ന പരാമർശം ഈ യോഗത്തിന്റെ ആധികാരികതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആയുർവേദപരമ്പരയിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നാണ് ആയുർവേദവിദ്യയുടെ പ്രചാരം ആരംഭിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഈ രസായനത്തെ ബ്രഹ്മോപദിഷ്ടമായ യോഗമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത എടുത്തുകാണിക്കാനാണ്.
തുടർന്ന് ആചാര്യൻ പറയുന്ന ഫലങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. തന്ദ്ര, ശ്രമ, ക്ലമ, വലീ, പലിതം, ആമയം എന്നിവയിൽ നിന്ന് വിമുക്തി ലഭിക്കുന്നു എന്ന് ശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്നു. ഇതിനെ ആധുനിക അർത്ഥത്തിൽ "എല്ലാ രോഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി മാറും" എന്ന രീതിയിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ പാടില്ല. ആയുർവേദപരമ്പരയുടെ ഭാഷയിൽ, രസായനചികിത്സയിലൂടെ ധാതുപോഷണം മെച്ചപ്പെടുകയും ഓജസ് വർദ്ധിക്കുകയും വാർദ്ധക്യലക്ഷണങ്ങൾ വൈകുകയും ശരീരവും മനസ്സും കൂടുതൽ ആരോഗ്യവാന്മാരാകുകയും ചെയ്യുമെന്നതാണ് ഇതിന്റെ ആശയം.
ശ്ലോകത്തിന്റെ അവസാനഭാഗത്ത് പറയുന്ന മേധാ, സ്മൃതി, ബലം എന്നീ മൂന്ന് പദങ്ങളാണ് ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ശരീരബലം മാത്രമല്ല, ബുദ്ധിശക്തിയും ഓർമ്മശക്തിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മേധ്യരസായനം കൂടിയാണ് ഇത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മണ്ഡൂകപർണ്ണി, ശംഖപുഷ്പി, യഷ്ടിമധു, വചാ തുടങ്ങിയ മേധ്യദ്രവ്യങ്ങൾ ഈ യോഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മുൻശ്ലോകങ്ങളുമായി ചേർത്തു വായിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാക്കാം.
അവസാനമായി "അമിതായുഷഃ" എന്ന പദം രസായനചികിത്സയുടെ പരമലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂട്ടുക എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മാത്രം കാണേണ്ടതല്ല. മറിച്ച്, ആരോഗ്യത്തോടെയും ബലത്തോടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വ്യക്തതയോടെയും മനസ്സിന്റെ പ്രസന്നതയോടെയും ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഹിതായുസ്സും സുഖായുസ്സും പ്രാപിക്കുക എന്നതാണ് രസായനചികിത്സയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യമെന്ന് ആയുർവേദാചാര്യന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രാഹ്മരസായനം ഒരു സാധാരണ ലേഹ്യയോഗമല്ല; ധാതുപോഷണം, ഓജസ് വർദ്ധനം, മേധാവികാസം, വാർദ്ധക്യനിവാരണം എന്നീ നാല് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തി രൂപപ്പെടുത്തിയ മഹത്തായ രസായനയോഗമാണെന്ന് ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മരസായനം ഏതൊക്കെ അവസ്ഥകളിൽ ഉപയോഗിക്കാം? – ശ്ലോകത്തിലെ ഫലങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിശദീകരണം
അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിലെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ വളരെ ചുരുക്കമായി മാത്രമാണ് ആചാര്യൻ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഓരോ പദവും വിശദമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ഏത് സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഈ രസായനം പ്രയോജനകരമാകുന്നതെന്ന് വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യം, ഇവിടെ പറയുന്ന ഉപയോഗങ്ങൾ ശ്ലോകത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന രസായനഗുണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ്. രോഗചികിത്സയ്ക്കായി സ്വയം ഔഷധം ഉപയോഗിക്കാതെ, യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരമായിരിക്കണം സേവനം.
1. തന്ദ്രാ (അമിതമായ മയക്കവും ഉത്സാഹക്കുറവും)
രാത്രിയിൽ ആവശ്യത്തിന് ഉറങ്ങിയിട്ടും പകൽ മുഴുവൻ മയക്കം അനുഭവപ്പെടുക, ഒരു ജോലിയും ചെയ്യാൻ ഉത്സാഹമില്ലാതിരിക്കുക, എപ്പോഴും കിടക്കാൻ തോന്നുക, ശരീരത്തിന് ഭാരവും അലസതയും അനുഭവപ്പെടുക തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെയാണ് ആയുർവേദത്തിൽ തന്ദ്രാ എന്ന് പറയുന്നത്.
ഇത്തരം അവസ്ഥകളിൽ ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനശേഷി കുറയുകയും മാനസിക ഉണർവ് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ശരിയായ രീതിയിൽ നിർദേശിച്ച ബ്രാഹ്മരസായനം ശരീരധാതുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും മാനസിക ഉന്മേഷം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു രസായനയോഗമായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
2. ശ്രമ (ശാരീരിക അധ്വാനത്തിനുശേഷമുള്ള ക്ഷീണം)
ദിവസം മുഴുവൻ കഠിനമായി ജോലി ചെയ്താൽ ശരീരത്തിന് ക്ഷീണം ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്താലും അമിതമായി തളരുക, വിശ്രമിച്ചാലും ശരീരം പഴയ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങിവരാൻ സമയം എടുക്കുക തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
ധാതുക്കളുടെ പോഷണം കുറയുമ്പോൾ ശരീരത്തിന്റെ വീണ്ടെടുക്കൽശേഷിയും കുറയുമെന്ന് ആയുർവേദം പറയുന്നു. രസായനചികിത്സയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഈ ധാതുപോഷണം മെച്ചപ്പെടുത്തി ശരീരബലം വർദ്ധിപ്പിക്കലാണ്.
3. ക്ലമ (മാനസികവും ശാരീരികവുമായ തളർച്ച)
ശ്രമവും ക്ലമവും ഒരുപോലെയല്ല. ശ്രമം ശരീരത്തിന്റെ ക്ഷീണമാണെങ്കിൽ, ക്ലമം മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും ഒരുപോലെ ബാധിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്.
എപ്പോഴും തളർച്ച അനുഭവപ്പെടുക, ഒന്നിലും താൽപര്യം തോന്നാതിരിക്കുക, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ പോലും ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുക, ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയാതിരിക്കുക, മനസ്സിന് ഉന്മേഷം നഷ്ടപ്പെടുക തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെ ക്ലമമായി കാണാം.
മേധ്യരസായനമായ ബ്രാഹ്മരസായനം ശരീരത്തിനൊപ്പം മനസ്സിനെയും പോഷിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ശ്ലോകത്തിൽ ക്ലമനിവാരണവും പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
4. വലീ (ചർമ്മത്തിലെ ചുളിവുകൾ)
പ്രായം കൂടുമ്പോൾ ചർമ്മത്തിൽ ചുളിവുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാൽ വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ചർമ്മത്തിന്റെ മൃദുത്വം കുറയുക, വരണ്ടുപോകുക, മുഖത്ത് ചുളിവുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക എന്നിവ അകാലവാർദ്ധക്യത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളായി കണക്കാക്കാം.
രസായനചികിത്സയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് വയോസ്ഥാപനം, അതായത് വാർദ്ധക്യത്തിന്റെ പ്രകടമായ ലക്ഷണങ്ങളെ കഴിയുന്നത്ര വൈകിപ്പിക്കുക. അതിനാൽ ചർമ്മത്തിന്റെ ആരോഗ്യവും ധാതുക്കളുടെ പോഷണവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് ഗ്രന്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
5. പലിതം (അകാലനര)
പ്രായമാകുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ മുടി വെളുക്കുന്നത് പലർക്കും ഒരു പ്രധാന ആശങ്കയാണ്. ആയുർവേദത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് ചിലപ്പോൾ ധാതുക്ഷയത്തിന്റെയും വാർദ്ധക്യപ്രക്രിയ നേരത്തേ ആരംഭിക്കുന്നതിന്റെയും ഒരു ലക്ഷണമായിരിക്കാം.
ബ്രാഹ്മരസായനം ധാതുപോഷണം മെച്ചപ്പെടുത്തി ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പോഷണപ്രക്രിയയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രസായനമായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് പലിതവും ഈ ശ്ലോകത്തിൽ പ്രത്യേകം പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
6. ആമയം (ശരീരത്തെ ദുർബലമാക്കുന്ന രോഗാവസ്ഥകൾ)
"ആമയം" എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക രോഗത്തിന്റെ പേരല്ല. ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യം കുറയ്ക്കുന്ന വിവിധ രോഗാവസ്ഥകളെ പൊതുവായി സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണിത്.
രോഗശേഷമുള്ള ക്ഷീണം, ധാതുക്കളുടെ ദൗർബല്യം, ശരീരബലം കുറഞ്ഞ അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ രസായനചികിത്സയെ ആയുർവേദം പ്രാധാന്യത്തോടെ പരാമർശിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇത് ഒരു രോഗത്തിനുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചികിത്സയല്ല; രോഗാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ചികിത്സയ്ക്ക് ശേഷം ശരീരത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ് രസായനങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
7. മേധാ (ബുദ്ധിശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ)
ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് ഇത് മേധ്യരസായനം എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്.
മേധ എന്നത് പഠനശേഷി മാത്രമല്ല. പുതിയ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുക, യുക്തിപൂർവം ചിന്തിക്കുക, കാര്യങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുക, തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുക എന്നിവയെല്ലാം മേധയുടെ ഭാഗമാണ്.
വിദ്യാർത്ഥികൾ, ബൗദ്ധികപ്രവർത്തനം കൂടുതലുള്ളവർ, ദീർഘനേരം ഏകാഗ്രത ആവശ്യമായ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നവർ എന്നിവരിൽ മേധയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രസായനമായി ബ്രാഹ്മരസായനത്തെ ആയുർവേദം പരാമർശിക്കുന്നു. എങ്കിലും ഉപയോഗം വൈദ്യോപദേശപ്രകാരമായിരിക്കണം.
8. സ്മൃതി (ഓർമ്മശക്തി നിലനിർത്താൻ)
കഴിഞ്ഞുപോയ കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുക, പഠിച്ച കാര്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ മറന്നുപോകുക, ശ്രദ്ധക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുക തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്മൃതിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഔഷധങ്ങളെ ആയുർവേദം മേധ്യരസായനങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തിൽ മണ്ഡൂകപർണ്ണി, ശംഖപുഷ്പി, യഷ്ടിമധു, വചാ തുടങ്ങിയ മേധ്യദ്രവ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഓർമ്മശക്തിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രസായനമായി ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
9. ബലം (ശരീരബലവും രോഗപ്രതിരോധശേഷിയും)
ബലം (बलम्) – ആയുർവേദത്തിൽ ബലം എന്നതിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം
ശ്ലോകത്തിൽ ആചാര്യൻ "മേധാസ്മൃതിബലോപേതാഃ" എന്ന് പറയുമ്പോൾ, ഇവിടെ "ബലം" എന്ന പദത്തിന് വെറും പേശികളുടെ ശക്തി എന്ന അർത്ഥം മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. ആയുർവേദത്തിൽ ബലം എന്നത് വളരെ വിശാലമായ ഒരു ആശയമാണ്. ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും സ്വാഭാവികമായ കരുത്തിനെയാണ് ആചാര്യന്മാർ ബലം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
ഒരാൾക്ക് ഭാരമുള്ള സാധനങ്ങൾ ഉയർത്താൻ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രം അയാൾക്ക് നല്ല ബലമുണ്ട് എന്ന് പറയാൻ ആയുർവേദം സമ്മതിക്കുന്നില്ല. ശരീരത്തിലെ ഓരോ ധാതുവും (രസം, രക്തം, മാംസം, മേദസ്, അസ്ഥി, മജ്ജ, ശുക്ലം) സമൃദ്ധമായി പോഷിക്കപ്പെട്ട് അവയുടെ പ്രവർത്തനം സുഗമമായി നടക്കുമ്പോഴാണ് യഥാർത്ഥ ബലം ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരാൾക്ക് ശരീരത്തിൽ നല്ല മസിലുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം. പക്ഷേ ചെറിയൊരു രോഗം വന്നാലുടൻ കിടപ്പിലാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, എപ്പോഴും ക്ഷീണം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ചെറിയ ജോലി ചെയ്താലും തളരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആയുർവേദത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ അത് പൂർണ ബലമല്ല. മറുവശത്ത്, ശരീരം സാധാരണമായിരിക്കുമ്പോഴും രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ്, ദിവസം മുഴുവൻ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഊർജം, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരത, വേഗത്തിൽ രോഗമുക്തി നേടാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയുള്ള വ്യക്തിയാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ബലവാൻ.
ആയുർവേദത്തിൽ ബലത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.
സഹജബലം എന്നത് ജന്മനാ ലഭിക്കുന്ന ബലമാണ്. മാതാപിതാക്കളുടെ ആരോഗ്യവും പാരമ്പര്യവും പ്രകൃതിയും ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.
കാലജബലം എന്നത് കാലാവസ്ഥയുടെയും പ്രായത്തിന്റെയും സ്വാധീനത്താൽ ലഭിക്കുന്ന ബലമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, യുവാവസ്ഥയിൽ ശരീരബലം കൂടുതലായിരിക്കും. ചില ഋതുക്കളിൽ ശരീരബലം സ്വാഭാവികമായി വർദ്ധിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കുറയുകയും ചെയ്യും.
യുക്തികൃതബലം എന്നത് നല്ല ആഹാരം, ശരിയായ ജീവിതശൈലി, വ്യായാമം, രസായനചികിത്സ, ആയുർവേദ ഔഷധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ വർദ്ധിപ്പിക്കാനാകുന്ന ബലമാണ്. ബ്രാഹ്മരസായനം ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഒരു രസായനയോഗം കൂടിയാണ്.
ബ്രാഹ്മരസായനം ശരീരത്തിലെ ധാതുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും ഓജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ബലം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായി ആയുർവേദം വിവരിക്കുന്നു. ഓജസ് നല്ല നിലയിലായിരിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിന് രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് വർദ്ധിക്കും, ക്ഷീണം കുറയും, ഉന്മേഷം നിലനിൽക്കും, മനസ്സിന് സ്ഥിരത ലഭിക്കും.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്ന "ബലം" എന്നത് വെറും ശാരീരിക കരുത്തല്ല. ധാതുക്കളുടെ ആരോഗ്യം, രോഗപ്രതിരോധശേഷി (വ്യാധിക്ഷമത്വം), ദീർഘനേരം പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഊർജം, മാനസിക ധൈര്യം, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത, ആരോഗ്യപൂർണമായ ജീവിതം നയിക്കാനുള്ള ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ശേഷി എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്രമായ ആശയമാണ് ആയുർവേദത്തിലെ ബലം..
10. അമിതായുഷഃ (ആരോഗ്യപൂർണമായ ദീർഘായുസ്സ്)
ശ്ലോകത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ പറയുന്ന "അമിതായുഷഃ" എന്ന പദം വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇത് വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണം മാത്രം കൂട്ടുമെന്ന വാഗ്ദാനമല്ല. ആയുർവേദത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ഹിതായുസ്സ് (ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതം), സുഖായുസ്സ് (സുഖകരമായ ജീവിതം), ദീർഘായുസ്സ് (ആരോഗ്യത്തോടെയുള്ള ദീർഘജീവിതം) എന്നിവയാണ്.
അതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മരസായനത്തെ വാർദ്ധക്യം വൈകിപ്പിക്കാനും ധാതുപോഷണം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ശരീര-മനോബലം നിലനിർത്താനും ബുദ്ധിയും ഓർമ്മശക്തിയും സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള ഒരു രസായനയോഗമായി അഷ്ടാംഗഹൃദയം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മരസായനം പ്രധാനമായും അകാലവാർദ്ധക്യത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകുന്ന അവസ്ഥകൾ, ശരീര-മാനസിക ക്ഷീണം, ധാതുദൗർബല്യം, ഓർമ്മശക്തിയുടെയും ബുദ്ധിശക്തിയുടെയും പരിപാലനം, ശരീരബലവും ഓജസ്സും നിലനിർത്തൽ എന്നീ ആവശ്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തിയാണ് രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന രസായനയോഗമെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. എന്നാൽ ഇതിനെ ഒരു പ്രത്യേക രോഗത്തിനുള്ള മരുന്നായി കാണാതെ, ആയുർവേദത്തിലെ രസായനചികിത്സയുടെ ഭാഗമായി, യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരം മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങൾ
അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിൽ ബ്രാഹ്മരസായനത്തെ മേധ, സ്മൃതി, ബലം, ദീർഘായുസ്സ് എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശ്രേഷ്ഠ രസായനയോഗമായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പരമ്പരാഗത വിവരണങ്ങൾക്ക് ശാസ്ത്രീയമായ വിശദീകരണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി കഴിഞ്ഞ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിരവധി പരീക്ഷണ പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്.
1. രോഗപ്രതിരോധശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം
(1999) -ൽ എലികളിൽ നടത്തിയ പരീക്ഷണപഠനങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മരസായനം പ്ലീഹയിലെയും (Spleen) അസ്ഥിമജ്ജയിലെയും (Bone Marrow) കോശങ്ങളുടെ വളർച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി. കൂടാതെ ശരീരത്തിന്റെ ഹ്യൂമറൽ ഇമ്മ്യൂണിറ്റി (Humoral Immunity) മെച്ചപ്പെടുത്താനും, ട്യൂമർ കോശങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രതിരോധകോശങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഇത് സഹായിച്ചെന്ന് പഠനത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ ബ്രാഹ്മരസായനം ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധസംവിധാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ സഹായിക്കാമെന്ന സാധ്യതയിലേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.
2. രക്തകോശങ്ങളുടെ വീണ്ടെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം
മറ്റൊരു പരീക്ഷണപഠനത്തിൽ ബ്രാഹ്മരസായനം നൽകിയപ്പോൾ ഹീമോപോയറ്റിക് സിസ്റ്റത്തിന്റെ (Haematopoietic System) പുനരുജ്ജീവനം വേഗത്തിലായതായി ഗവേഷകർ നിരീക്ഷിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് ആകെ വെളുത്ത രക്താണുക്കളുടെ (Total Leukocytes) എണ്ണം വേഗത്തിൽ വർദ്ധിക്കുകയും, രോഗപ്രതിരോധത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്ന ലിംഫോസൈറ്റുകളും (Lymphocytes) ന്യൂട്രോഫിലുകളും (Neutrophils) ഗണ്യമായി വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തതായി പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ ബ്രാഹ്മരസായനം ശരീരത്തിന്റെ രോഗപ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു രസായനയോഗമാണെന്ന വിലയിരുത്തലിന് കൂടുതൽ ഗവേഷണാധിഷ്ഠിതമായ പിന്തുണ നൽകുന്നു.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ ഗവേഷണം
ബ്രാഹ്മരസായനത്തെക്കുറിച്ച് ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ധാരാളം ഗുണങ്ങൾ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ ശാസ്ത്രീയമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളും വർഷങ്ങളായി നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. അത്തരത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയ ഒരു പരീക്ഷണപഠനമാണ് 1997-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
ഈ പഠനം മനുഷ്യരിൽ അല്ല, പരീക്ഷണ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന C57BL/6 ഇനത്തിൽപ്പെട്ട എലികളിലാണ് നടത്തിയത്. ശ്വാസകോശത്തിലേക്ക് കാൻസർ കോശങ്ങൾ വ്യാപിക്കുന്ന (Lung Metastasis) ഒരു പരീക്ഷണ മാതൃക സൃഷ്ടിച്ചശേഷം, ബ്രാഹ്മരസായനം എന്തെങ്കിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ടോ എന്നാണ് ഗവേഷകർ പരിശോധിച്ചത്.
പഠനത്തിൽ ഓരോ ഡോസിലും 50 മില്ലിഗ്രാം ബ്രാഹ്മരസായനം വായിലൂടെ നൽകി. തുടർന്ന് നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ, ചികിത്സ ലഭിക്കാത്ത ഗ്രൂപ്പിനെ അപേക്ഷിച്ച് ശ്വാസകോശത്തിൽ രൂപപ്പെട്ട ട്യൂമർ നൊഡ്യൂളുകളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 71 ശതമാനം വരെ കുറവാണെന്ന് ഗവേഷകർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അതേ പഠനത്തിൽ അശ്വഗന്ധ രസായനവും പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അതിനും ഗുണകരമായ ഫലങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.
ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന് ശരീരത്തിലെ ചില ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.
എന്നാൽ ഇവിടെ ഒരു കാര്യം പ്രത്യേകം ഓർക്കണം. ഇത് ഒരു പ്രീക്ലിനിക്കൽ (Preclinical) പഠനമാണ്, അതായത് പരീക്ഷണ മൃഗങ്ങളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണം. അതിനാൽ, ഈ ഫലങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ബ്രാഹ്മരസായനം മനുഷ്യരിൽ കാൻസർ ചികിത്സിക്കുമെന്നോ കാൻസർ പടരുന്നത് തടയുമെന്നോ പറയാൻ ശാസ്ത്രീയമായി കഴിയില്ല. അതിനായി കൂടുതൽ വലിയതും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ ക്ലിനിക്കൽ പഠനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ മാത്ര (കഴിക്കേണ്ട അളവ്)
അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിൽ ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ നിർമ്മാണവിധിയും സേവനരീതിയും വളരെ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു നിശ്ചിത ഗ്രാം അളവ് ആചാര്യൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നില്ല.
അതിന് കാരണം, ആയുർവേദത്തിൽ ഔഷധത്തിന്റെ മാത്ര ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും വയസ്സ്, ദേഹപ്രകൃതി, ദഹനശക്തി (അഗ്നി), രോഗാവസ്ഥ, ബലം എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ശ്ലോകത്തിൽ "യാ നോപരുന്ധ്യാദാഹാരമേകം മാത്രാസ്യ സാ സ്മൃതാ" എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. അതായത്, സാധാരണ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ദഹനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്താത്ത അളവാണ് ഈ രസായനത്തിന്റെ ശരിയായ മാത്ര എന്ന് ആചാര്യൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ഇന്നത്തെ ആയുർവേദ ചികിത്സാരീതിയിൽ സാധാരണ മുതിർന്നവർക്കായി 5 മുതൽ 10 ഗ്രാം വരെ ബ്രാഹ്മരസായനം രാവിലെ വെറും വയറ്റിൽ, ഇളംചൂടുള്ള പാലിനോടോ ഇളംചൂടുള്ള വെള്ളത്തിനോടോ കൂടി, പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിന് ഏകദേശം 30 മിനിറ്റ് മുമ്പ് കഴിക്കാൻ പല ആയുർവേദ വൈദ്യരും നിർദേശിക്കാറുണ്ട്.
രാവിലെ കഴിക്കാൻ മറന്നാൽ, ഭക്ഷണത്തിന് 20–30 മിനിറ്റ് മുമ്പ് കഴിക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ ഇത് ഒരു പൊതുവായ നിർദേശമാണെന്നും, എല്ലാവർക്കും ഒരേ അളവ് അനുയോജ്യമാകണമെന്നില്ലെന്നും ഓർക്കണം.
പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികൾ, വയോജനങ്ങൾ, ഗർഭിണികൾ, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർ, പ്രമേഹം പോലുള്ള ദീർഘകാല രോഗങ്ങളുള്ളവർ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് മരുന്നുകൾ സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നവർ എന്നിവർ യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരം മാത്രമേ ബ്രാഹ്മരസായനം ഉപയോഗിക്കാവൂ.
ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന്റെ പാർശ്വഫലങ്ങളും മുൻകരുതലുകളും
ലഭ്യമായ ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പൊതുവായി ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മരസായനത്തിന് ഗുരുതരമായ പാർശ്വഫലങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നിരുന്നാലും, എല്ലാ ഔഷധങ്ങളെയും പോലെ ഇത് ശരിയായ മാത്രയിലും വൈദ്യോപദേശപ്രകാരവും ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉചിതം.
പ്രമേഹമുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്
ബ്രാഹ്മരസായനത്തിൽ ശർക്കരയും തേനും പോലുള്ള മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ, പ്രമേഹരോഗികൾ സ്വമേധയാ ഇത് ഉപയോഗിക്കരുത്.
എന്നിരുന്നാലും, രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കുന്ന ചില പ്രമേഹരോഗികളിൽ, ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിരീക്ഷണത്തിൽ ദിവസവും ഏകദേശം 5 ഗ്രാം എന്ന കുറഞ്ഞ അളവിൽ ചിലപ്പോൾ നിർദേശിക്കാറുണ്ട്. അതിനാൽ പ്രമേഹമുള്ളവർ നിർബന്ധമായും ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശം തേടണം.
ഗർഭകാലത്ത് ഉപയോഗിക്കാമോ?
ഗർഭകാലത്ത് ബ്രാഹ്മരസായനം ഉപയോഗിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ആരോഗ്യസ്ഥിതി വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ സ്വയം ഉപയോഗിക്കാതെ, ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെയോ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടറുടെയോ നിർദേശപ്രകാരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും കുട്ടികൾക്കും
ആവശ്യമെങ്കിൽ, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും കുട്ടികൾക്കും കുറഞ്ഞ മാത്രയിൽ ബ്രാഹ്മരസായനം നൽകാറുണ്ട്. പൊതുവേ ദിവസവും ഏകദേശം 5 ഗ്രാം വരെ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, പ്രായം, ആരോഗ്യസ്ഥിതി, ദഹനശക്തി എന്നിവ പരിഗണിച്ച് മാത്രയാണ് അളവ് നിശ്ചയിക്കേണ്ടത്.
ഓൺലൈനിൽ ബ്രാഹ്മരസായനം വാങ്ങാം
വിശ്വാസ്യതയുള്ള ആയുർവേദ ബ്രാൻഡുകളുടെ ബ്രാഹ്മരസായനം ഇന്ന് ഓൺലൈനായും ലഭ്യമാണ്. വാങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് നിർമ്മാതാവ്, ചേരുവകൾ, നിർമ്മാണ നിലവാരം, ഉപഭോക്തൃ അഭിപ്രായങ്ങൾ (Reviews), വില എന്നിവ താരതമ്യം ചെയ്ത് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് നല്ലതാണ്.
വിവിധ കമ്പനികളുടെ ബ്രാഹ്മരസായനങ്ങൾ ഒരിടത്ത് കാണാനും, വിലയും ഉപഭോക്തൃ റിവ്യൂകളും താരതമ്യം ചെയ്ത് നിങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പന്നം തിരഞ്ഞെടുക്കാനും ഈ നൽകിയിരിക്കുന്ന Amazon Search ലിങ്ക് ഉപയോഗിക്കാം.
ഏറ്റവും നല്ല ബ്രാൻഡ്" എന്ന് ഒറ്റവാക്കിൽ പറയാൻ കഴിയില്ല. കാരണം, ബ്രാഹ്മരസായനം ഒരു ക്ലാസിക്കൽ ആയുർവേദ യോഗമാണ്. അതായത്, എല്ലാ കമ്പനികളും അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന അതേ അടിസ്ഥാനയോഗം പിന്തുടർന്നാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. വ്യത്യാസം പ്രധാനമായും നിർമ്മാണനിലവാരം, അസംസ്കൃത ദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഗുണമേന്മ, GMP മാനദണ്ഡങ്ങൾ, ഗുണനിലവാര നിയന്ത്രണം എന്നിവയിലാണ്.
⚠️ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയ്ക്ക് (Disclaimer)
ഈ ലേഖനം അഷ്ടാംഗഹൃദയം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളെയും ലഭ്യമായ ഗവേഷണ വിവരങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കി വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യത്തിന് തയ്യാറാക്കിയതാണ്. ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സ്വയം രോഗനിർണയത്തിനോ ചികിത്സയ്ക്കോ പകരമായി കണക്കാക്കരുത്.
ബ്രാഹ്മരസായനം ഒരു ക്ലാസിക്കൽ ആയുർവേദ ഔഷധയോഗമാണ്. ഇത് ഉപയോഗിക്കേണ്ട മാത്ര, കാലയളവ്, അനുപാനം (കഴിക്കുന്ന രീതി) എന്നിവ ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും പ്രകൃതി, പ്രായം, ദഹനശക്തി, രോഗാവസ്ഥ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടാം. അതിനാൽ യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരമേ ഇത് ഉപയോഗിക്കാവൂ.
ഗർഭിണികൾ, മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർ, കുട്ടികൾ, പ്രമേഹരോഗികൾ, മറ്റ് ഗുരുതര ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ളവർ, അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥിരമായി മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർ എന്നിവർ വൈദ്യോപദേശം കൂടാതെ ഈ ഔഷധം ഉപയോഗിക്കരുത്.
ഈ ലേഖനത്തിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന ഗവേഷണഫലങ്ങളിൽ ചിലത് പരീക്ഷണാത്മക (Experimental/Preclinical) പഠനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്. അവയെ മനുഷ്യരിൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ട ചികിത്സാഫലമായി വ്യാഖ്യാനിക്കരുത്.
ആരോഗ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏതെങ്കിലും തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടറുടെയോ യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെയോ ഉപദേശം തേടുക.
📢 വില്ലേജ് ടിപ്സിനൊപ്പം ചേരാം
ഔഷധസസ്യങ്ങൾ, കൃഷി, ആരോഗ്യം, നാട്ടറിവുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ Village Tips കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ അംഗമാകൂ.
© പകർപ്പവകാശ അറിയിപ്പ് (Copyright Notice)
ഈ ബ്ലോഗിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും എന്റെ വ്യക്തിപരമായ പഠനത്തിന്റെയും ഗവേഷണത്തിന്റെയും സമയത്തിന്റെയും പരിശ്രമത്തിന്റെയും ഫലമാണ്.
✅ ഷെയർ ചെയ്യാം:
ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ലിങ്ക് (URL) വാട്സ്ആപ്പ്, ഫേസ്ബുക്ക്, ടെലഗ്രാം, മറ്റ് സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എന്നിവയിൽ ഷെയർ ചെയ്യുന്നതിനെ ഞാൻ സന്തോഷപൂർവം സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു.
🚫 പകർത്തരുത്:
ഈ ലേഖനത്തിലെ ഉള്ളടക്കം മുഴുവനായോ ഭാഗികമായോ എന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വെബ്സൈറ്റിലോ, ബ്ലോഗിലോ, സോഷ്യൽ മീഡിയ പേജുകളിലോ, യൂട്യൂബ് സ്ക്രിപ്റ്റായോ, ഇ-ബുക്കായോ, അച്ചടി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളായോ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയോ പകർത്തുകയോ ചെയ്യരുത്.
എന്റെ പരിശ്രമത്തെ മാനിക്കുകയും ബ്ലോഗിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന എല്ലാ വായനക്കാർക്കും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ നന്ദി. 🙏ഞ്ഞ നന്ദി. 🙏